User login

Navigation

Global IMC Network

Η Επέτειος...

■ ...του Ενωτικού Δημοψηφίσματος
■ Πως έγινα κομμουνιστής
■ Πως οδηγηθήκαμε στον εμφύλιο πόλεμο του '72-74,
■ "Αν εκείνοι κλοτσούν τα κορίτσια που φορούν μίνι φούστες μέσα στα λεωφορεία, θα τα κλοτσάμε και εμείς".


15 Ιανουαρίου, 1971

Καθόμαστε με αγωνία στα θρανία. Το μάθημα δεν κυλά - ούτε καν θυμούμαι τι ήταν - και οι μαθητές είμαστε όλοι σε κάποια νευρική αναμονή. Είναι φανερό πως ο καθηγητής γνωρίζει ότι παίζει κάποιο ρόλο, ότι είμαστε όλοι κομπάρσοι σ' ένα παράξενο θεατρικό έργο που διαδραματίζεται ρηχά και ξύλινα, όπου κανένας από τους ηθοποιούς δεν είναι αυτό που μοιάζει να είναι.

Έξω ξαφνικά ακούονται φωνές. Ανοίγει η πόρτα της τάξης και ένας μαθητής - άγνωστος σε όλους μας - μπάζει το κεφάλι του μέσα και λέει: "Όσοι θα πάτε διαδήλωση μαζί μας... φεύγουμε τώρα!" Ο καθηγητής κινείται να του κλείσει την πόρτα μες τα μούτρα μα ήδη μερικοί από μας τρέχουμε στην απόδραση και φεύγουμε μαζί του. Κατεβαίνουμε τις σκάλες τρέχοντας.

Μας είχαν ήδη προειδοποιήσει οι καθηγητές από μέρες: όσοι μαθητές λάβουν μέρος σε απηγορευμένη εκδήλωση θα τιμωρηθούν με αποβολή από το σχολείο.

Τρέχουμε. Έξω στην αυλή του σχολείου συγκροτούμαστε αμήχανα σε μπουλούκια ανάμεικτα, μαθητές πολλών ηλικιών που δεν περιμέναμε να δούμε ο ένας τον άλλο εκεί. Κάποιοι ξετυλίγουν πανό. Εμφανίζεται κάποιος με ένα ιστό σημαίας - χωρίς σημαία! Δύο μαθητές τρέχουν και κατεβάζουν τη σημαία του σχολείου: την αναρτούν στον ιστό, μπαίνει η σημαία μπροστά και ξεκινούμε. Ενώ βγαίνουμε προς τον δρόμο βλέπουμε να κρέμονται από τα παράθυρα των τάξεων πολλοί από τους συμμαθητές μας που έμειναν πίσω. Κάποιοι απλώς παρακολουθούν το παράξενο θέαμα, κάποιοι προσπαθούν να πηδήξουν για να έλθουν μαζί μας: διακρίνονται καθηγητές που φωνάζουν, τραβούν και κτυπούν κάποιους... Εμείς τρέχουμε.

Στο δρόμο μπροστά από το σχολείο συνειδητοποιούμε πως είμαστε πιο πολλοί απ' ότι αναμέναμε. Ίσως διακόσιοι μαθητές. Ήδη κάποιοι μπροστά αναλαμβάνουν την καθοδήγηση και αντιλαμβάνομαι πως κινούμαστε προς το αδελφό μας σχολείο, το Θηλέων Κύκκου. Ανατριχιάζω με δέος και με πιάνει τρόμος με δυνατή ναυτία - η παρά φύσην επιβολή του διαχωρισμού των αγοριών από τα κορίτσια μες τα σχολεία μας έχει εμφυτεύσει με αφύσικο πάθος, με χίλιες ανασφάλειες και ανωμαλίες, με ντροπή και ενοχές για τον πόθο, και φόβο... όλοι γνωρίζουμε πως προχωρούμε προς το απόλυτα και αυστηρά απηγορευμένο, προς το άβατο. Φτάνουμε στην είσοδο του σχολείου σε τρία λεπτά. Μπροστά στην είσοδο στέκεται η "αείμνηστη" Ουρανία Κοκκίνου, θεολόγος και διευθύντρια του σχολείου, που διένυσε μεγάλο μέρος της καριέρας της θωπεύοντας και χουφτώνοντας τις γάμπες των μαθητριών για να μετρήσει - με την ρήγα, παρακαλώ - αν το μήκος της φούστας παραβιάζει τις εντολές του θεού. Εκείνη και η αστυνόμος Βάσω Λοιζιά είναι κορυφαία στελέχη των πραιτωριανών του καθεστώτος, κομμισσάριοι και επιφανείς θεσματοφύλακες της "ιερής" νομενκλατούρας. Μαζί τους δυστυχώς και με εντολές της Μόσχας - πράγμα που δημιούργησε μια εγκληματική ντροπή που δεν ξεπλένεται - το σταλινικό κόμμα της Κύπρου, που τότε ήταν το μεγαλύτερο απ' όλα τα κόμματα, υποστηρίζει το καθεστώς με βία και προπαγάνδα συμμαχώντας με τους πραιτωριανούς, προσωπολάτρες, γλύφτες, κόλακες, βασανιστές και μικρομεγάλους εξουσιαστές που το στελεχώνουν. Αυτό γέννησε μια αρρωστημένη, παράλογη και τραυματική επιδημία αντικομμουνισμού και παράνοιας στην Ενωτική και εθνικόφρονη παράταξη που διαρκεί ως σήμερα.

Η δνις Κοκκίνου βρίσκεται όρθια σε στάση μάχης μπροστά από την πύλη του σχολείου και ακούεται από απόσταση. Ωρύεται εκτός εαυτού, εκτοξεύοντας ένα χυδαιότατο βρισίδι εναντίον όλων μας, που θέτει τον απελπισμένο αέρα γύρω της σε ηλεκτρισμένο στοβίλισμα. Βλέπουμε τις συμμαθήτριες μας να μας κοιτούν από τα παράθυρα των τάξεων. Οι πλείστες είναι φανερά φοβισμένες. Μερικές όμως μας χαιρετούν και χαμογελούν. Μια καθηγήτρια τρέχει και διακόπτει το βρισίδι της άμωμης εκείνης ιέριδος του καθεστώτος και της λέει "τηλεφώνησα στην αστυνομία, έρχονται". Στο άκουσμα αυτής της ανακοίνωσης όσοι είμαστε μπροστά παγώνουμε. Δεν μας έφτανε η αποβολή, τώρα θα έχουμε συλλήψεις. Και θα φάμε και ξύλο. Έξαφνα ένας απροσδιόριστος αχός σκορπά από τα κτίρια του σχολείου, μετατρέπεται σ' ένα πολύστομο "Έε-εέ-εε-έεεεε...εέ..εε....εέε...." ανάμεικτων υψηλών συχνοτήτων και βλέπουμε τις συμμαθήτριες μας να τρέχουν προς την πύλη! Αγγελική προσωδία, το "Έε-εε-εε-εεεεε...εε..εε....εεε...." ενσαρκώνεται ως δίαυλος κίνησης που μεταφέρει τις κόρες και κορούδες προς την πύλη, τον δρόμο, και προς εμάς. Είναι έκδηλο πως η μέχρι εκείνης της στιγμής αδιανόητη και πρωτοφανής ανυπακοή τους ενώπιον της ανώτατης εξουσίας έχει προσωπικό κόστος: ξαναμμένα κόκκινα μάγουλα, ιδρωμένα πρόσωπα καταχειμωνιάτικα, νευρικά γέλια, θυμωμένα μάτια που βγάζουν φλόγες. Η Κοκκίνου αρχίζει πάλι να φωνάζει μα η διαδήλωση, έχοντας ήδη αποκατασταθεί σε αληθινά ολοκληρωμένο ανθρώπινο και πνευματικό σώμα με την ιερή επανένωση του αρχέγονου θηλυκού με το αρσενικό, συγκροτείται αυτοστιγμή και κινείται προς την λεωφόρο που οδηγεί προς το κέντρο της Λευκωσίας.

Ανεβαίνουμε στο οδόστρωμα της λεωφόρου και αντιλαμβανόμαστε πως είμαστε τόσοι πολλοί που γεμίζει ο δρόμος και τα αυτοκίνητα δεν χωρούν να περάσουν. Οι οδηγοί παραμερίζουν με σεβασμό. Κάποιοι από αυτούς χαιρετούν και κορνάρουν ρυθμικά με ενθουσιασμό για να δείξουν την υποστήριξη τους. Μεταδοτικός, ο ήχος μας γεμίζει με μια απρόσμενη σιγουριά και αρχίζει να αναδύεται το σύνθημα "Έ-Έ-Ένωσις!" στον ρυθμό που θέτουν οι οδηγοί. Στην αρχή δειλά, η απηγορευμένη λέξη αναδύεται από τα στόματα μας, και ο ήχος της ακούεται παράξενα, κερδίζοντας σιγουριά και δύναμη. Στο ύψος του τρίτου σχολείου της γειτονιάς μας, στο Οικονομικό Λύκειο - γνωστό τότε και ως Λύκειο Νεοκλέους (σήμερα γυμνάσιο Έγκωμης) - η αυθόρμητη συναυλία διακόπτεται απότομα.

Τέσσερα, πέντε λαντ-ροβερ της αστυνομίας καταφθάνουν και αποκόπτουν την λεωφόρο. Από αυτά ξεπετιούνται αστυνομικοί με ρόπαλα - πέντε, έξι αστυνομικοί από το καθένα - και τρέχουν προς εμάς με άγρια πρόσωπα. Περίπου οι μισοί παρατάσσουν μέτωπο μπροστά μας με τα ρόπαλα υψωμένα. Οι άλλοι μισοί επιδράμουν μες το πλήθος και αρχίζουν να κτυπούν αδιάκριτα. Εκεί έπεσε ο συμμαθητής μας Γ.Κ. - μόλις έφαε ένα κτύπημα από ρόπαλο κατακέφαλα. Σωριάστηκε. Εκεί συνειδητοποίησα για πρώτη φορά πως η φράση "έπεσε", όταν χρησιμοποιείται για τους αγωνιστές που κτυπιούνται σε συμπλοκές είναι μια αληθινή κυριολεξία: δεν γνωρίζεις εκείνη τη στιγμή αν ο διπλανός σου ζεί η αν πέθανε. Κτυπήθηκε και σωριάστηκε.

Αλλά εκείνο που με εντυπωσιάζει ακόμα πιο βαθειά από την αλόγιστη βία των ρομπότ του καθεστώτος είναι η αντίδραση κάποιων διαδηλωτών. Μόνο εκείνη τη στιγμή αντιλαμβάνομαι για πρώτη φορά πως μας συνόδευε διακριτικά ένα μικρό αυτοκίνητο στον παράλληλο δρόμο. Οι μεγαλύτεροι μας συμμαθητές σηκώνουν αμέσως τον λιπόθυμο Γ.Κ. και τον μεταφέρουν τρέχοντας στο αυτοκίνητο. Τα αίματα του τρέχουν στην άσφαλτο και πάνω στ' άσπρα κολλάρα των μαθητών. Διακρίνω πως ο οδηγός και άλλοι τρεις που κάθονταν μέσα ήταν τελειόφοιτοι: θα είχαν κλέψει το αυτοκίνητο από κάποιο θείο ή μεγαλύτερο αδελφό και οδηγώντας παράνομα με τεράστιο ρίσκο - φορώντας τις μαθητικές τους στολές, καθιστούσαν τον εαυτό τους τεράστιο στόχο για την αστυνομία - συνόδευαν την διαδήλωση ως εφεδρεία. Αυτό ήταν ένα από τα πρώτα μου μαθήματα για την διοργάνωση όχι μόνο διαδηλώσεων αλλά κάθε είδους επιχείρησης: δεν αφήνουμε τίποτα να πάει στην τύχη. Προβλέπουμε και προετοιμαζόμαστε για όλα, για όσα μπορεί η γνώση και πείρα να μας βοηθήσει να προβλέψουμε.

Ο τραυματίας φορτώθηκε στο αυτοκίνητο, και έφυγαν με απίστευτη ταχύτητα προς το νοσοκομείο από τους πίσω δρόμους. Για αυτό και ο Γ.Κ. ζεί ακόμα σήμερα. Η έγκαιρη μεταφορά του στο νοσοκομείο του έσωσε τη ζωή. Μια καταπληκτική αρμονία μεταξύ της αυθόρμητης αυτο-οργάνωσης διαδηλωτών επί τόπου, μες τους δρόμους, και της προμελετημένης, ψύχραιμης προετοιμασίας μερικών ανθρώπων αφοσιωμένων στον αγώνα... αυτό ήταν που βίωσα εκείνη τη στιγμή, μα δεν είχα τα λόγια να το αρθρώσω. Πέρασαν μερικά χρόνια ακόμα πριν καταφέρω να 'βρω τις έννοιες και λέξεις. Δεν γνώριζα τότε πως υπήρχαν άτομα όπως ο Λένιν και άλλοι που γνώριζαν τις τεχνικές της κινηματικής διοργάνωσης και πως υπάρχει επιστήμη που εξειδικεύεται στην εναρμόνιση της διοργάνωσης με την αυθόρμητη λαϊκή έκφραση και την κίνηση προς την ελευθερία. Τα στελέχη της δημοκρατικής αντιπολίτευσης, οι ενήλικες που τις προηγούμενες μέρες βοήθησαν τις συντονιστικές επιτροπές μαθητών να προετοιμαστούν - έστω και με αυτά τα στοιχειώδη μέτρα - βοήθησαν να σώσουμε μια ζωή, και να διεξαχθεί με επιτυχία μια παντελώς απηγορευμένη διαδήλωση. 

Ταυτόχρονα, και ενώ οι διαδηλωτές μπροστά υπόκεινται στα κτυπήματα με τα ρόπαλα και επιθέσεις από την αστυνομία, οι πίσω χωρίς να βλέπουν τι γινόταν σπρώχνουν και προσπαθούν να έλθουν μπροστά. Παραδόξως, η καθ' εαυτό συμπλοκή στό μέτωπο διαδραματίζεται σιωπηρά, ενώ ο κύριος όγκος των διαδηλωτών πίσω, που τώρα είναι ίσως τετρακόσια-πεντακόσια άτομα, συνεχίζει το σύνθημα "Έ-Έ-Ένωσις!" Όσοι είμαστε μπροστά προσπαθούμε να σπρώξουμε τους αστυνομικούς πέρα για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε. Εκείνοι μας κτυπούν. Με τα πολλά αντελήφθηκαν και οι διαδηλωτές πίσω πως κτυπιόμασταν. Τα συνθήματα καταλαγιάζουν, σταματούν. Επικρατεί σιωπή. Οι αστυνομικοί σταματούν. Όλοι κοιταζόμαστε αμήχανα με το αδήλωτο ερώτημα "Και τώρα... τι;"

Από το βάθος της λεωφόρου εμφανίζεται ακόμα μια πομπή από αστυνομικά λαντ-ρόβερ συνοδευόμενη από αυτοκίνητα της "μυστικής" αστυνομίας - δεν ήταν και τόσο μυστική, όλοι αναγνωρίζαμε τις ωραιότατες φάτσες των βασανιστών και σπιούνων που στήριζαν το καθεστώς με παρακρατικές διαδικασίες και με "υπερβάλλοντα ζήλο". Ένας μικρότερος μαθητής δίπλα μου ξεστομίζει με απογοήτευση ένα "Ό-οχι-ι-ι-ιιιιιι....", αναγνωρίζοντας πως τώρα η πορεία μας προς το κέντρο όπου είναι να σμίξουμε με τους υπόλοιπους μας συμμαθητές σε μια διαδήλωση όλων των σχολείων μαζί, θα ανακοπεί αδιαμφισβήτητα λόγω ανωτέρας βίας. Ένας άλλος είπε "Ά, έρχεται το ιππικό". Με μαύρη διάθεση βλέπουμε τις αστυνομικές ενισχύσεις να καταφθάνουν.

Και ενώ σπεύδουν προς το σημείο ανακοπής της πορείας μας, ακούγονται ξάφνου στο σχολείο δίπλα δυνατοί κρότοι, πόρτες να κτυπούν, φωνές... βλέπουμε μαθητές να βγαίνουν από τις τάξεις, κάποιους καθηγητές να τους πιάνουν και να τους κτυπούν, μετά κι άλλους μαθητές να βγαίνουν, κι άλλους, και από την αυλή του λυκείου να εκτοξεύεται η πολύφωνη ιαχή "Ελλάς - Κύπρος - Ένωσις!" Ήταν μια απίστευτη σκηνή. Οι συμμαθητές μας στο λύκειο βλέποντας από τα παράθυρα την απρόκλητη επίθεση της αστυνομίας εναντίον μας μετετράπησαν σχεδόν την ίδια στιγμή σε σώμα μαχητών, σε ταξιαρχία ψυχών, ήχων και σωμάτων. Κάποιοι κρατούν κύμβαλα, και ένας δεν ξέρω από που ξέθαψε μια φορητή γκρανκάσα - τύμπανο με δυνατό μπάσσο - και εντός δευτερολέπτων τα συνθήματα τους αντανακλούνται ηχηρά από τους τοίχους του σχολείου που τους μεγεθύνουν σαν τεράστιο ηχείο με κατεύθυνση προς τους διαδηλωτές και την αστυνομία στη λεωφόρο.

Οι μαθητές του λυκείου ξεχύνονται με απρόσμενη ταχύτητα ταυτόχρονα από τις δύο πύλες της αυλής ενισχύοντες τους δικούς μας αριθμούς, αλλά και περικυκλώνοντας από πίσω τις αστυνομικές δυνάμεις επί της λεωφόρου. Και ενώ οι αστυνομικοί ενώπιον μας γυρίζουν τα κεφάλια πίσω για να δούν τι γίνεται στα νώτα τους, η δική μας παράταξη αναζωογονημένη σε μια ανάσα κινείται μπροστά παραμερίζοντας εύκολα την αστυνομία, χύνεται και τρέχει ανάμεσα τους και ανάμεσα στα οχήματα τους, ανασυγκροτείται διακόσια μέτρα πιο κάτω και ξεκινούμε ξανά προς το κέντρο της πόλης. Γελώντας.

Και ενώ κατηφορίζαμε προς το κέντρο, η Ενωτική παράταξη και δημοκρατική αντιπολίτευση στο Βιετνάμ, στην Κορέα, στην Ιρλανδία, ήταν περιπλεγμένη σε παρόμοιους αγώνες ενάντια στον Ιμπεριαλισμό με πολύ πιο μεγάλη ένταση - με δυστυχώς αμέτρητους νεκρούς - και ταυτόχρονα όλος ο πλανήτης βρισκόταν σε μια επαναστατική διαστολή που συνεχιζόταν με έξαρση από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας: πολιτιστική, πολιτική, ταξική, εθνικοαπελευθερωτική, ερωτική, πνευματική επανάσταση... που κατείχε όλες τις αποχρώσεις που χρειαζόταν η ανθρωπότητα για να αποδώσει νόημα και ελευθερία στο βίο μας τον μικρό, τον μέγα. Την ώρα που εμείς τρέχαμε προς το κέντρο της πόλης μας έτρεχαν ταυτόχρονα και οι αντιστασιακοί συναγωνιστές ενάντια στη χούντα των Αθηνών, έτρεχαν οι Μαύροι Πάνθηρες στο Σικάγο, έτρεχαν οι νεολαίοι ερυθροφρουροί στην Κίνα και φενταγίν στην Παλαιστίνη, έτρεχαν οι σύντροφοι μας στο Παρίσι που αγωνίζονταν να επιτευχθεί μια ακόμη εκτίναξη όπως εκείνη του '68 - ένα τσουνάμι επαναστατικής αγάπης - που θα ανέτρεπε τα πάντα στους ρυθμούς του Σαββόπουλου, των Jefferson Airplane, στους ήχους του Ράβι Σάνκαρ και των Μπήτλς.

Τρέχουμε. Στις άκρες του οπτικού μας πεδίου, στις ταράτσες και στέγες των πιο ψηλών κτιρίων της πόλης διακρίνονται αστυνομικοί με ασύρματους. Ο φορητός ασύρματος εκείνη την εποχή ήταν σπανιότατο μηχάνημα, που το διαχειρίζονταν μόνο συγκεκριμένοι αστυνομικοί με ειδικά καθήκοντα σε πολύ εξειδικευμένες επιχειρήσεις μεγάλης έκτασης. Αυτό μας φοβίζει. Όμως δεν κρατούν όπλα. Τα όπλα στις στέγες, τα ηλεκτροφόρα ρόπαλα και τα δακρυγόνα αέρια εναντίον των μαθητών εμφανίστηκαν την επόμενη χρονιά - και πάλι στην επέτειο του Δημοψηφίσματος. Λίγο πιο ψηλά, πίσω και πιο πάνω από τις στέγες και τους αστυνομικούς διακρίνουμε τη μορφή του Τσε Γκεβάρα. "Patria o Murte", λέει, "Μητέρα Πατρίς, ή Θάνατος". Τα συνθήματα μας αντιλαλούν με ηχώ μες τα φαράγγια από κτίρια και πλησιάζουμε το κέντρο της πόλης.

Στα μπαλκόνια, τα παράθυρα και τα ισόγεια σπιτιών και καταστημάτων εμφανίζεται κόσμος που βγαίνει και χειροκροτεί. Μαυροφορεμένες γυναίκες βάζουν το σταυρό τους. Παρ' όλο που η θρησκοληψεία με αρρωσταίνει με καταπίεση, σέβομαι το συναίσθημα που προβάλλουν: βρίσκω καταπληκτικό και με ενθουσιάζει το ότι ο απλός κόσμος αντιτάσσει στην δικτατορία της εκκλησίας μια θρησκευτική χειρονομία και προσευχή. Σε τέτοιες στιγμές εμφανίζεται η ουσία και αγνότητα της λαϊκής θρησκείας - πέρα από δόγματα και ιδεοληψίες, θεμελιωμένη σε αληθινές πνευματικές δυνάμεις. 

Φτάνουμε στην κεντρική πλατεία. Τότε έφερε το όνομα του δικτάτορα Μεταξά, προς τιμήν του μεγάλου ΟΧΙ που παρέταξε έναντι του φασισμού το 1940 - σήμερα ευτυχώς είναι γνωστή ως πλατεία Ελευθερίας. Εκεί βλέπουμε πως είμαστε πολλοί, μερικές χιλιάδες. Οι μεγάλοι μαθητές που είναι μπροστά όμως, λεν πως "δεν είμαστε αρκετοί ακόμα". Είχε έλθει αγγελιαφόρος, είπαν... - "αγγελιοφόρος"; Το νόημα της λέξης με αναποδογυρίζει. Πότε και πως είχε στηθεί αυτό το δίκτυο στήριξης και διοργάνωσης; Πριν καν καταχωρήσω το βάθος αυτής της ιστορίας τον βλέπω: απομακρύνεται πάνω σε μια μικρή μοτοσυκλέτα. Είναι ένας από τους "άτακτους" μαθητές - άκρως απηγορευμένη και παράνομη η μοτοσυκλέτα για μαθητές! - που σήμερα έθεσε την παρανομία του στην υπηρεσία του κινήματος. Πριν φύγει, ο αγγελιοφόρος ανακοίνωσε πως οι συμμαθητές μας στο Παγκύπριο Γυμνάσιο (γνωστό και ως το Κεντρικό) είχαν παρεμποδιστεί από πανίσχυρες αστυνομικές δυνάμεις που περικύκλωσαν το σχολείο και μόνο μερικοί κατάφεραν να βγουν. Κατέφθαναν τώρα στην πλατεία. Ο γιός ενός καθηγητή που δίδασκε στο Κεντρικό μας είπε πως την προηγούμενη μέρα δώθηκαν εντολές να κλειδώσουν τους μαθητές μες τις αίθουσες. Τέθηκε η ιδέα "να πάμε να τους βγάλουμε".

Αναγνωρίζω τον γιό του καθηγητή. Είναι από άλλο σχολείο. Ο θείος του είναι δάσκαλος σ' ένα δημοτικό σχολείο λίγο έξω από την πόλη. Μια νύκτα γύρω στα μεσάνυκτα μερικές εβδομάδες πιο πριν, λίγο πριν τις γιορτές, είχε κτυπήσει το κουδούνι στο σπίτι μας ζητώντας βοήθεια. Τον είδα από το μάτι της πόρτας και του άνοιξα. Ακουμπούσε στην πόρτα και όταν άνοιξα, σχεδόν έπεσε στο πάτωμα. Τον βοήθησα να σταθεί. Ερώτησε αν είναι μέσα οι γονείς μου. Ήταν γεμάτος κτυπήματα από πάνω ως κάτω. Τα ρούχα του σκισμένα. Από το κεφάλι του έτρεχε αίμα, το πρόσωπο του είχε μώλωπες, το ένα του μάτι ήταν στραβό και μισοκρυμμένο κάτω από ένα μεγάλο πρήξιμο, το μισό του στόμα δεν εκινείτο. Τα χείλη και δόντια του είχαν αίματα. Τον έφερα μέσα να καθίσει και έτρεξα να φέρω φάρμακα για τις πληγές του και μια κούπα. Οξυζενέ και αντιβακτηριακή σκόνη, κολλητική ταινία, γάζες, νερό... Μου είπε πως τον έπιασε η αστυνομία ενώ έκαμνε την εβδομαδιαία διανομή της εφημερίδας της αντιπολίτευσης στα περίπτερα με το αυτοκίνητο του. Τον πήραν σ' ένα χωράφι και τον έδερναν για πολλή ώρα. Του εξηγώ πως οι γονείς μου απουσιάζουν σε μια συνεδρίαση και ότι θα επιστρέψουν σε λίγο. Καθαρίζοντας τις πληγές με αντισηπτικό και βάζοντας επιδέσμους, φτάνω και στα χέρια του: όλα τα νύχια του κατάμαυρα, και δύο από αυτά σπασμένα. Δεν μπορώ να υποθέσω τι είδους βασανιστήριο προκαλεί αυτές τις πληγές. Δεν τον ερωτώ. Ενώ τον περιθάλπω, οι μώλωπες στο πρόσωπο του από βαθύ ιώδες προχωρούν στο μαύρο, τα οιδήματα σφουσκώνουν πιο έντονα. Αντί να ανησυχήσει για τις πληγές και τους πόνους του, ο δάσκαλος αναρωτιέται αν προλαβαίνει να πάει πίσω στο τυπογραφείο να φέρει κι άλλες εφημερίδες για να αντικαταστήσει εκείνες που του κατέσχεσαν και κατάστρεψαν οι αστυνομικοί.

Ξεκινούμε σε πορεία για το Κεντρικό που βρίσκεται εντός των τειχών της πόλης, στην ίδια πλατεία με την αρχιεπισκοπή, έδρα του καθεστώτος. Δεν ήταν καθόλου παράξενο αυτό που μας είπε ο αγγελιαφόρος, το ότι μια μεγάλη αστυνομική δύναμις είχε περικυκλώσει το σχολείο ενωρίτερα... αφού στην αρχιεπισκοπή στάθμευε η μεγαλύτερη δύναμη της προεδρικής φρουράς, των ειδικών δυνάμεων ασφαλείας, και μαζί τους όλες οι παρακρατικές οργανώσεις που δρούσαν νύκτα-μέρα "για το καλό του λαού". Το περίεργο όμως ήταν πως όταν φτάσαμε εκεί οι μερικές χιλιάδες μαθητών βρήκαμε... απολύτως τίποτα. Καμμία αντίσταση. Υποψιαστήκαμε πως θα μας άφηναν να μπούμε στην πλατεία και μετά θα έπεφταν πάνω μας να μας φαν. Αλλά οι αριθμοί μας καθ' όδόν σχεδόν διπλασιάστηκαν - είχαν καταφθάσει και οι μαθητές από μακρινά σχολεία, από την Τεχνική Σχολή, το Θηλέων Παλλουριωτίσσης, και λίγο αργότερα και από τα ιδιωτικά σχολεία, και μικροί αριθμοί μεμονωμένων πολιτών - οικοδόμοι, υπάλληλοι από γραφεία και καταστήματα. Την επομένη οι εφημερίδες είπαν πως είμασταν πάνω από δέκα χιλιάδες, κάποιες είπαν ίσως και είκοσι χιλιάδες. Δεν υπήρχε πιθανότητα οι κρατούντες να επιτεθούν σε τόσο μεγάλο πλήθος, όσο μεγάλες αστυνομικές δυνάμεις και αν κατέβαζαν εναντίον μας. Ήταν μια πανηγυρική επιβεβαίωση της κατά τα άλλα ενοχλητικής φράσης για την "δύναμη των μαζών". Αλλά είναι αλήθεια. Όταν μια αριθμητικά μεγάλη κοινωνική ομάδα εδραιωμένη στην υποστήριξη του λαού - την λεγόμενη "μάζα" - συγκροτείται και κινητοποιείται με πολιτική συνείδηση, καθίσταται αήττητη. Τα ρόπαλα των αστυνομικών βιώνονται πλέον σαν σπιρτόξυλα.

Δεν μπορούσε όλο το πλήθος να μπεί στην πλατεία. Μια λαοθάλασσα πλημμυρίζει την πλατεία της αρχιεπισκοπής και ξεχειλίζει σε όλα τα δρομάκια γύρω, γεμίζοντας τελείως την οδό που ενώνει την πλατεία με  το ενετικό τείχος, εκεί όπου αργότερα κτίστηκε το Άγαλμα της Ελευθερίας.

Είμαστε τόσοι πολλοί που δύσκολα κινούμαστε. Το πλήθος ακινητοποιήθηκε παγιδευμένο, και σταθήκαμε για λίγη ώρα - είναι η ώρα που φουντώνουν ξανά τα συνθήματα. Η ιαχή "Ελλάς - Κύπρος - Ένωσις !" αντιλαλεί μέσα σε όλον εκείνο τον χώρο της πλατείας έγκλειστο από κτίρια. Από μέσα από το σχολείο ακούγεται θόρυβος. Ακούγονται πολύ δυνατοί ρυθμικοί ήχοι που δυσκολευόμαστε να καταχωρήσουμε... μέχρι που ανοίγουν κάποια παράθυρα και αντιλαμβανόμαστε πως οι συμμαθητές μας παγιδευμένοι μες τις τάξεις σηκώνουν τα θρανία και τα κτυπούν στο πάτωμα στον ρυθμό των συνθημάτων. Το "Ελλάς - Κύπρος - Ένωσις !" αναδύεται από παντού αργά, ΤΑΚ, ΤΑΚ, ΤΑΚ-ΤΑΚ-ΤΑΚ πολύ δυνατά, πολύ δυνατά, γεμίζοντας την πλατεία, δονώντας τα κτίρια...

Ούτε δύο λεπτά δεν έχουν περάσει από τη στιγμή που καταφθάσαμε και παγιδευτήκαμε εκεί στην πλατεία και ενώ αρχίζει να εκτυλίσσεται αυτό το θεϊκό πανδαιμόνιο με τα θρανία ανοίγει μια πόρτα από ένα σπίτι που βλέπει απευθείας προς την πλατεία και βγαίνει ένας γέροντας: κάτασπρα μαλλιά, με άσπρο φαρδύ πουκάμισο και την παραδοσιακή βράκα... περπατά σαν υπνωτισμένος και έρχεται ολόισια πάνω μου. " 'Πε μου γιέ μου, 'πέ μου αλήθκεια, εγίνηκεν η Ένωση; Πε' μου το, πε' μου το." Γυρίζω να του εξηγήσω, μα δεν προλαβαίνω. Ο γέροντας γονατίζει στην άσφαλτο. Κλαίει. Οι άλλοι γύρω με μεγάλη δυσκολία ανοίγουν λίγο χώρο, σχηματίζοντας ένα μικρό κύκλο γύρω του. "Εγίνηκεν η Ένωση! Εγίνηκεν η Ένωση", λέει. Σκύβω κοντά του, μα δεν μπορώ να μιλήσω. Η εικόνα των δακρίων του με αποστομώνει. Πνίγομαι και εγώ... ήταν όμως μια απλή τραγική παρεξήγηση; Μήπως δραματικός οιωνός; Μήπως όμως ο γέροντας άκουσε κάτι στο ράδιο, μήπως πράγματι έγινε η Ένωση και εμείς έξω στους δρόμους δεν έχουμε ιδέα; Κλαίει. Μένουμε και οι δύο σιωπηλοί... ενώ κλαίει ψιθυρίζει λέξεις που δεν καταγράφω. "Πάω να κτυπήσω την καμπάνα", λέει πιο φωνακτά, και σηκώνεται. Πριν καν ανοίξω το στόμα μου και ενώ φεύγει μουρμουρά κάτι που δεν μπορώ να το ακούσω καθαρά. Και χάνεται μες το πλήθος.

Βουίζουν τα αυτιά μου, καιν τα μάτια μου, δυσκολεύομαι να διατηρήσω τη συγκρότηση μου. Ακούεται νέος κρότος και αρχίζουν να σπάζουν τζάμια στην πρόσοψη του σχολείου. Από μέσα στα σπασμένα γυαλιά πετιούνται έξω μαθητές που τρέχουν και ανοίγουν από έξω τις πόρτες των τάξεων - ξεχύνονται αναρίθμητοι προς την διαδήλωση και ξεκινούμε πάλι για την πλατεία.

15 Ιανουαρίου, 1981, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ

Ήξερα ήδη από μερικά χρόνια πιο πριν πως ήμουν κομμουνιστής, μα αυτή η έννοια είναι άτοπη αν δεν την βιώνεις μέσα από ένα οργανωμένο κίνημα που να έχει αυτές τις αποχρώσεις και κατευθύνσεις. Όλα τα ηθικά θεμέλια και αρχές του επαναστατικού Σοσιαλισμού ήταν ήδη μέσα μου ζωντανά από καιρό, ενώ τα βιώματα μου μες τις κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις - και ιδίως τα χρόνια μου στον στρατό - απλώς ανέδειξαν και επιβεβαίωσαν την αναγκαιότητα του. Τα τελευταία μερικά χρόνια είχα αρχίσει να συνειδητοποιώ και να μελετώ πιο συστηματικά το κομμάτι που έλειπε: αυτό του επιστημονικού Σοσιαλισμού. Η κατά Μάρξ, Ένγκελς και Λένιν αντίληψη της πραγματικότητος είναι ταυτόσημη με την πραγμάτωση των αντιλήψεων. Με πράξεις που κατευθύνονται από την επιστήμη της συνείδησης και εναρμονισμένες με την επίγνωση της φυσικής μεθόδου με την οποία ανελίσσεται η αντικειμενική πραγματικότητα.

Σε μια παρουσίαση - μικρή διάλεξη - ενώπιον των συντρόφων μου, ενώ ομιλώ ψηλαφώντας τα λεπτά και δύσβατα θέματα που αφορούν τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ συναθροισμένης υπεραξίας και παραγωγικών δυνάμεων, συλλογικού και ατομικού συναισθήματος, λογικής, υποκειμενικής αίσθησης και αντικειμενικής πραγματικότητας και τον τρόπο που όλα αυτά συμμετέχουν στο πως εκδηλώνονται και οργανώνονται τα επαναστατικά κινήματα, απροσδόκητα με πιάνουν τα κλάμματα.

Ήμουν στο σημείο όπου εξηγούσα πως ακόμα και ο Πλάτωνας - πριν πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια - είχε καταθέσει κάποια θεμέλια σε αυτή την επιστήμη που σήμερα, λόγω της ογκώδους και επιταχυνόμενης συσσώρευσης εργασίας και νέων μορφών ταξικής πάλης, τα εναγκάλιζαν και αξιοποιούσαν με νέους τρόπους οι Μαρξ, Ένγκελς, Μάο και Ραϊχ, η Κλάρα Ζέτκιν και οι κομμουνο-φεμινίστριες, και ειδικά ο Τσε, που είχε γράψει για τον ρόλο των ένοπλων γυναικών στον αγώνα ανατρέποντας ολόκληρη την φαλλοκρατική πατριαρχική παράδοση που επικρατούσε μες το κομμουνιστικό κίνημα για δεκαετίες... ξαφνικά αντιλαμβάνομαι την ημερομηνία.

Θυμούμαι τις συμμαθήτριες μας με μια σημαία να τρέχουν με τα μαλλιά ξέπλεκα να ανεμίζουν άγρια και υπέροχα ενώ τις κυνηγούν οι αστυνομικοί με τα ρόπαλα. Δύο από αυτές σταματούν, γυρίζουν και τους αντιμετωπίζουν. Οι αστυνομικοί τις περικυκλώνουν. Η μία κτυπιέται από ρόπαλο και πέφτει. Η κόρη δίπλα της στέκει ακίνητη: εκτοξεύει ακτίνες από τα μάτια που σαρώνουν και ντροπιάζουν τους αστυνομικούς σε συρρίκνωση. Παραλύουν ενώπιον της προς στιγμήν και μετά τρέπονται εις φυγήν. Είναι ερωτικό αυτό το συναίσθημα θαυμασμού που με πλημμυρίζει; Δεν ξέρω τι μου γίνεται.

Έρχεται στο νού μου η εικόνα που ζωγραφίζει ο Πλάτωνας για την άμυνα της Πολιτείας: γυναίκες και άνδρες με όπλα στους ώμους, μαζί στη ζωή ως εραστές σε ταυτόχρονες, πολυμέτωπες και πολύπλευρες σχέσεις, ως φίλοι, συνεργάτες και συναγωνιστές που ανατρέφονται, μελετούν και γυμνάζονται μαζί σε αυτόνομα κοινόβια, σε καθεστώς κοινοκτημοσύνης και αξιοκρατίας - σύντροφοι με κάθε κυριολεξία - να πολεμούν μαζί δίπλα-δίπλα στις επάλξεις και στα πεδία της μάχης. Τα συναισθήματα που αναμοχλεύονται και παράγονται από τέτοια βιώματα κοινών αγώνων, τόσο για αυτούς που τα βιώνουν όσο και από αυτούς που τα παρατηρούν ή τα οραματίζονται, θεμελιώνουν το αξίωμα Στρατοί Εραστών Ανίκητοι.

Η εικόνα είναι κάπως θολή στις άκρες, στο γνωσιολογικό περιθώριο. Αναγνωρίζω τις συμμαθήτριες μας, μα όσο και αν προσπαθώ δεν θυμούμαι τα ονόματα τους. Αίφνης είναι όλες Κατερίνες. Και τρέχουν προς το κέντρο της πόλης με τον Γιώργο Θαλάσση - το παιδί-φάντασμα - τον Σπίθα, τον Διαβολάκο και το Ζουζούνι, μαζί με πολυάριθμους πολύχρωμους πολύγλωσσους λαούς σε παράλληλες, διαχρονικές και αλληλοεφαπτόμενες απελευθερωτικές πορείες με σύμβολα και μουσικές από το μακρινό μέλλον και από το χειροπιαστό παρελθόν, ανάκατες. Τρέχουν. Καταπίνω τα δάκρια μου, γνωρίζοντας πως είναι αδύνατο να εξηγήσω στους αμερικανούς συντρόφους μου ποιά είναι η Κατερίνα.

Αναγνωρίζω πως ο αγώνας για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα με έφερε αμετάκλητα στον αγώνα για την Ένωση όλων των λαών της γης, την κατάργηση των συνόρων που μας χωρίζουν και την κατάργηση των κρατών και στρατών που τάχθηκαν να τα κρατούν σε εμπόλεμη τριβή. Μα όλη η ανισότητα και αδικία που επικρατεί στον κόσμο σήμερα επιβάλλει πως θα περάσουμε πολλούς αγώνες και πολέμους ακόμα πριν να ξημερώσει μια μέρα όπου οι λαοί της γης θα είναι ελεύθεροι και ίσοι, ώστε να είναι εφικτό κάτι τέτοιο. Μόνον ελεύθεροι λαοί μπορούν να πραγματώσουν το συμβάλλεσθαι σε τέτοια παγκόσμια ενότητα. Για αυτό άλλωσε η έλευση προς εκεί και η ελευθερία είναι ριζοσπαστικώς ομόρριζα: Ελευλεύ!

2017, Κύπρος

Η επέτειος του Ενωτικού Δημοψηφίσματος καθίσταται και πάλιν το επίκεντρο αντιπαράθεσης μεταξύ των πιο απαίσιων από τους παλιάνθρωπους που μπορεί να βρει κάποιος μες την πολιτική ζωή. Από τη μιά έχουμε τους κύπριους συμμάχους της ελλαδικής φασιστικής Χρυσής Αυγής - το ΕΛΑΜ - να προσπαθεί να πάρει τα εύσημα οικειοποιούμενο τον αγώνα για την Ένωση ως "δικό του". Μπορεί με τέτοια δολιότητα να ξεπλύνει το αίμα των αμέτρητων Ελλήνων που έσφαξαν οι φασίστες και την σχεδόν ολοσχερή καταστροφή που επέφεραν οι έλληνες και ξένοι ναζιστές στον απανταχού Ελληνισμό;

Από την άλλη έχουμε τους ρατσιστές ανθέλληνες, κυπριοεθνικιστές - εντός και εκτός του ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ - που σε συμμαχία με τους Διζωνιστές οπαδούς του ρατσιστικού Απάρταϊντ που θέλει να μας επιβάλει η Τουρκία με την βοήθεια του διεθνούς Ιμπεριαλισμού, ασχημονούν επ' ευκαιρία της επαιτείου: χυδαιολογούν, υβρίζουν, μειώνουν και εξευτελίζουν το όποιο συναίσθημα, σύνθημα, ανάμνηση, αφήγηση ή εξιστόρηση αναδεικνύει την ελληνικότητα του λαού μας και τους αγώνες του. Ούτε στην περίοδο της εμφύλιας σύγκρουσης του 72-74 δεν εμφανίστηκε ανοικτά τόσο απεχθής ρατσιστικός χλευασμός εις βάρος της πολιτιστικής και εθνικής ταυτότητας των Ελλήνων της Κύπρου.

Και η τρίτη, η πιο μεγάλη και φονική δύναμη στην εξίσωση, η κατοχική Τουρκία συν κάποιοι ΤΚύπριοι που ταυτίζονται πλήρως ή και μερικώς με το εθνικιστικό-μιλιταριστικό της παραλήρημα, ισλαμοφασίστες, κεμαλιστές, ΤΜΤ και Γκρίζοι Λύκοι, προσποιούνται πως η απόφαση της Βουλής για ανάμνηση της επετείου στα σχολεία αποτελεί "έγκλημα" εκ μέρους της κοινότητας μας.

Όλοι οι πιό πάνω προσποιούνται - ο καθείς για να αυξήσει την ανήθικη και μιασματική του δύναμη - πως τάχα τορπιλίστηκαν οι συνομιλίες για την λύση του κυπριακού "εξ' αιτίας της επετείου", ενώ οι δύο ηγέτες, ο κατοχικός Μουσταφά Ακιντζί και ο κοινοτάρχης μας κος Νίκος Αναστασιάδης ρίχνουν το φταίξιμο για την ασυνεννοησία τους ο ένας στον άλλο.

Υπάρχουν όμως και νούσιμες φωνές. Διαβάστε τι λέει ο αντιστασιακός Σοσιαλιστής ΤΚύπριος Σενέρ Λεβέντ στην εφημερίδα Αφρίκα:

« Τι συμβαίνει φίλε; Έφυγε ο Νίκος από το τραπέζι, λέει; Φεύγοντας χτύπησε και την πόρτα; Ε, φέτος θα γιορτάσουμε με περισσότερο ενθουσιασμό την 20ή Ιουλίου. Γιορτάστε. Πανηγυρίστε. Ιδού, μείναμε μόνοι με την Τουρκία μας. Θα βαδίσουμε όλοι μαζί στους φωτεινούς ορίζοντες του ισλαμικού κράτους. Αν εκείνοι κλοτσούν τα κορίτσια που φορούν μίνι φούστες μέσα στα λεωφορεία, θα τα κλοτσάμε και εμείς. Αν εκείνοι ρίχνουν στη φυλακή όσους πούνε κουβέντα για τον Πρόεδρο, θα τους ρίχνουμε και εμείς. Αν εκείνοι είναι εχθροί της επιστήμης και της τέχνης, θα γίνουμε και εμείς εχθροί τους. Μην στεναχωριέσαι πλέον λέοντά μου. Δεν θα έχουμε ό,τι υπάρχει στον νότο. Θα έχουμε ό,τι υπάρχει στην Τουρκία.

Ας χτυπιούνται όσο θέλουν για την ένωση. Εμείς ενώσαμε προ πολλού με αγωγούς αυτό το νησί με την Τουρκία. Ρυθμίσαμε τις ώρες μας. Ας είναι καλά ο Ραούφ Ντενκτάς. Ίδρυσε το κράτος μας. Έφυγε αφήνοντάς μας ένα λαμπρό κράτος. Εν ειρήνη. Καλά που έδειξε τη βέργα σε όσους αντιτίθεντο στην ανακήρυξη αυτού του κράτους. Όλοι συνετίστηκαν.
.../...
Πόσο αγνώμονας μάς βγήκε τελικά τούτος ο Νίκος μωρέ Μουσταφά. Δεν έμειναν σαράντα χρόνων αναμνήσεις από μια ζιβανία. Αντί να ενωθεί μαζί σου και να δείρει εκείνους τους οπαδούς της ένωσης χτύπησε την πόρτα και έφυγε. Παρά ταύτα, όμως, σου είπε ότι δεν εγκρίνει εκείνη την απόφαση, έτσι δεν είναι; Και εσύ μήπως του είπες ότι δεν εγκρίνεις τους εορτασμούς της 20ής Ιουλίου; Μήπως εσύ του είπες ότι αντιτίθεσαι στη σημαία που βρίσκεται πάνω στα βουνά; Αυτό να μου πεις. Κατάλαβα εντάξει, εσύ έχεις ευαισθησίες. Ο Νίκος δεν έχει; Κοίτα, ακόμα υπάρχουν μάνες που ντύνονται στα μαύρα και κλαίνε στις 20 Ιουλίου. Ενώ εκείνες κλαίνε, εσύ γιορτάζεις. Ανεβαίνεις στο στρατιωτικό τζιπ και χαιρετάς τον λαό. Το ανέχονται για 43 χρόνια αυτό. Και εσύ δεν μπόρεσες να αντέξεις την αγάπη μιας νεκρής ένωσης; »
Η νίκη των αφηνιασμένων διαβόλων
http://politis.com.cy/article/i-niki-ton-afiniasmenon-diavolon

Δεν συμφωνούμε σε όλα με τον Σενέρ, και σίγουρα δεν συνεννοούμαστε στο θέμα του νοήματος που κατέχει η ελληνική ταυτότητα των ελληνοκυπρίων, που είναι και ο μόνος λόγος για τον οποίο η Τουρκία μας στοχεύει επιβάλλοντας εθνικό αφανισμό και εθνοκάθαρση. Ούτε και συμφωνούμε για τον ρόλο που κατείχε ο ιστορικός αγώνας για την Ένωση. Ή για την πιθανότητα ή Ένωση τότε (ή και στο μέλλον) να ήταν και η καλύτερη λύση για την προστασία των ΤΚυπρίων, με τον ίδιο τρόπο που σήμερα η καλύτερη εγγύηση για την προστασία και επιβίωση των ΤΚυπρίων είναι η ιδιότητα Ευρωπαίου πολίτη που εξασφαλίζεται με την κυπριακή υπηκοότητα.

Αλλά για εκείνα που ο Σενέρ εκφράζει πιο πάνω, συμφωνούμε πλήρως. Θα ήθελα πολύ να δω τον Σενέρ να συμμετέχει σε μια τριμελή ή πενταμελή Επιτροπή Συλλογικής Προεδρίας - δηλαδή στο ανώτατο κρατικό όργανο διακυβέρνησης - μιας μελλοντικά απελευθερωμένης, επανενωμένης Κύπρου όπου το κύριο μας μέλημα θα είναι η συμφιλίωση των κοινοτήτων και το κτίσιμο μιας κοινής μας πορείας προς την ευτυχία.

Σε μια συνομιλία μου με την Μπερναντέτ Ντέβλιν (Bernadette Devlin McAliskey) από τη Βόρεια Ιρλανδία το 1993, εκεί που μας μιλούσε για τις λεπτές ισορροπίες που είχαν οι δομές παράλληλης εξουσίας στις μισο-απελευθερωμένες περιοχές όπου ο Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός (ΙΡΑ) διοικούσε τις νύκτες ενώ ο κατοχικός στρατός των Εγγλέζων επικρατούσε κατά τη διάρκεια της ημέρας, και μας περιέγραφε τις απύθμενες ασυνεννοησίες και έχθρες μεταξύ των Σοσιαλιστών της Ενωτικής παράταξης και των σκληροπυρηνικών του ΙΡΑ εν μέσω των μαχών και μεγάλων εκστρατειών, με είχε πιάσει μια φαγούρα και ήθελα να σηκωθώ να την αγκαλιάσω, και να της πω για την Κατερίνα. Αγκαλιαστήκαμε, αλλα δεν μπόρεσα να της εξηγήσω.

Είχα το ίδιο πρόβλημα σε μια συνομιλία μου με την Μπερναντίν Ντόρν (Bernardine Dohrn), από τις ΗΠΑ, το1981. Μιλούσαμε για την διάρθωση των επαναστατικών πυρήνων στη διάρκεια των χρόνων που η Μπερναρτίν ήταν η "πιο καυτή" καταζητούμενη από την FBI. Μετά από την κήρυξη πολέμου ενάντια στις ΗΠΑ που η ίδια δημοσιοποίησε σε ανακοινωθέν από το αντάρτικο και τις βομβιστικές επιθέσεις εναντίον του καθεστώτος από την οργάνωση της, τους Weather Underground, θεωρήθηκε πως αποτελούσε τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια της Αυτοκρατορίας. Εκείνη όμως έλεγε πως η δύναμη της ένοπλης πτέρυγας του κινήματος δεν ήταν η ίδια ως άτομο, αλλά η ηθική και πολιτική ανωτερότητα των ανταρτών ("πετύχαμε χιλιάδες βομβισμούς και δεν σκοτώσαμε κανένα")• η οργανωτική αυτονομία των κοινοβίων των ανταρτών χωρίς κεντρική διοίκηση, σε παραλληλία όμως με πολύ έντονη και επιλεκτική θεωρητική και ιδεολογική αγνότητα και σύμπνοια• και η αφοσίωση στους απελευθερωτικούς αγώνες όλων των λαών που καταπίεζε ο διεθνής Ιμπεριαλισμός. Μου χαμογέλασε. Αγκαλιαστήκαμε, μα παρέμεινα σιωπηλός για το θέμα της Κατερίνας. Μείναμε να κοιταζόμαστε χάσκοντας.

Και οι δύο τους, Μπερναρντίν και Μπερναντέτ, ήταν πολιτικοί ηγέτες γυναικών και ανδρών ανταρτών και πολιτικοποιημένων λαϊκών μαζών όπου έδωσαν τα πάντα, κυριολεκτικά τα πάντα, για τον αγώνα. Ούτε βόμβες, ούτε πολυβολισμοί, ούτε φυλακίσεις τις εμπόδισαν: συνέχισαν - και συνεχίζουν ακόμα - τον αγώνα για Σοσιαλισμό και εθνική /διεθνιστική απελευθέρωση όλων των λαών της γής.

Εκείνο που ήθελα να 'πω στην κάθε μια τους ήταν:
"Όταν γνωριστήκαμε για πρώτη φορά, ήξερα πως σε είχα γνωρίσει περίπου είκοσι χρόνια πιο πριν. Σε έλεγαν Κατερίνα και ήσουν Ελληνίδα."

Αλλά τι θα γίνει με την Κύπρο; Έχει πλέον παρέλθει οριστικά η ιστορική περίοδος καθ' ήν η λύση θα μπορούσε να ιδωθεί μόνο μέσα από τα στενά εθνικά ή εθνοκρατικά ή χωρικά κριτήρια. Αν δεν δημιουργηθεί εκ νέου και από ρίζας μια παλλαϊκή κίνηση που να ενσαρκώνει ταυτόχρονα (και συνειδητά) τον αγώνα για τον Σοσιαλισμό μαζί με την εθνική επιβίωση και επανένωση της Κύπρου σε συνθήκες ισότητας και ασφάλειας, την απελευθέρωση μας από την κατοχή, την ταξική, εθνική, πολιτική, πολιτιστική, κοινωνική, πνευματική, ερωτική μας απελευθέρωση με οικολογικές και φεμινιστικές αξίες, με δομές άμεσης δημοκρατίας, με αναζωογόνηση της εγχώριας παραγωγής και αυτάρκειας, συμμετοχή ολόκληρου του λαού σε δομές αυτοκυβέρνησης... και με όλες τις άλλες διαστάσεις που μας κληροδότησαν όχι μόνο οι αρχαίοι έλληνες αλλά και οι Ζαπατίστας, και οι Σαντινίστας, και οι Κούρδοι αγωνιστές που θεμελιώνουν τώρα - σήμερα! - μια απελευθερωμένη πολυεθνική κοινωνία στη βόρεια Συρία (νότιο Κουρδιστάν), πως θα διατηρήσει το νόημα της η επέτειος; Μόνο έτσι θα ξεκολλήσει το νόημα της από τα λερωμένα χέρια των πολιτικών και θα επανέλθει έμπρακτα στη θερμή αγκαλιά του λαού μας.

Ειδ' αλλιώς θα μείνει παγιδευμένη στα κενά συνθήματα και σύμβολα.

Πέτρος Ευδόκας, petros@cyprus-org.net

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Φιλική Εταιρεία: Αρχές, Αξίες, Στόχοι
http://filiki.etaireia.org/Filiki-Arxes-A3ies.pdf

Οι Εργασίες μας
http://filiki.etaireia.org/ergasies.html

Κατερίνα, Μικρός Ήρως
http://www.protoporia.gr/o-mikros-iros-p-121779.html

Ο Διαβολάκος και το Ζουζούνι : Μικροί Ήρωες εν δράσει !
http://lolanaenaallo.blogspot.com.cy

Clara Zetkin: Lenin on the Women’s Question
https://www.marxists.org/archive/zetkin/1920/lenin/zetkin1.htm

Communiqué #1 From The Weatherman Underground
http://www.sds-1960s.org/sds_wuo/weather/wuo_communique_1.txt

Weatherman / Weather Underground Organization
http://www.sds-1960s.org/wuo.htm

Bernadette Devlin McAliskey
https://novaonline.nvcc.edu/eli/evans/HIS135/Events/McAliskey06/McAliskey.html

* * *

Comments

Newswire

Sat 8 July 2017
Tue 13 June 2017

Syndicate

Syndicate content Features

Syndicate content Newswire